Jak wymienić żyrandol? Bezpieczny sposób na montaż i demontaż żyrandoli

Jak wymienić żyrandol samodzielnie i co przygotować?

Żyrandol wymienisz samodzielnie, jeśli z sufitu wychodzą sprawne przewody, a mocowanie utrzyma masę nowej oprawy.

Do pracy potrzebujesz:

• stabilnej drabiny, próbnika napięcia lub multimetru, izolowanego wkrętaka, nożyka do izolacji i złączek.

Przy zmianie sposobu mocowania dochodzą:

• wiertarka, kołki dobrane do stropu oraz ołówek.

Przed wymianą żyrandola porównaj trzy parametry nowej lampy ze starą: masę, średnicę podsufitki i liczbę obwodów. Podsufitka to osłona przy suficie, pod którą chowasz złączki i nadmiar przewodu. Zbyt mała nie zakryje otworów po poprzednim mocowaniu. Demontaż żyrandola i podpięcie nowej oprawy zaplanuj przy świetle dziennym albo z latarką czołową, ponieważ obwód oświetleniowy pozostaje wyłączony. Przy oprawach cięższych niż kilka kilogramów poproś o pomoc drugą osobę. Jedna osoba podtrzymuje wtedy korpus, a druga rozpina żyły.

Demontaż żyrandola krok po kroku

Demontaż żyrandola zaczynasz od odcięcia zasilania, a kończysz na zabezpieczeniu gołych końcówek przewodów w suficie. Ta kolejność chroni przed porażeniem i przed zerwaniem żył pod ciężarem lampy.

1. Wyłącz bezpiecznik obwodu oświetleniowego. Sam wyłącznik ścienny nie wystarcza, ponieważ w starszych instalacjach bywa wpięty w przewód neutralny zamiast w fazę.
2. Wykręć żarówki i zdejmij klosze. Lżejsza oprawa mniej obciąża ręce, a szkło nie spadnie podczas pracy.
3. Odkręć podsufitkę i zsuń ją w dół. Odsłonisz kostkę przyłączeniową oraz hak lub listwę montażową.
4. Sprawdź próbnikiem każdą żyłę. Brak napięcia potwierdź w obu położeniach klawisza.
5. Oznacz przewody z sufitu taśmą i zrób zdjęcie połączeń. Zapis ułatwi podpięcie nowej lampy.
6. Podeprzyj korpus, poluzuj zaciski i wysuń żyły. Następnie zdejmij lampę z haka albo odkręć ją od listwy.
7. Załóż na końcówki złączki lub taśmę izolacyjną. Sufit pozostaje bezpieczny do czasu montażu.

Po demontażu żyrandola odłóż starą oprawę razem z kompletem śrub. Listwa i hak przydają się jako wzór rozstawu otworów.

Wymiana żyrandola a przewody w suficie: kolory i funkcje żył

Kolor izolacji wskazuje funkcję żyły: brązowy lub czarny to faza L, niebieski to przewód neutralny N, a żółto-zielony to przewód ochronny PE. Takie barwy przewiduje norma PN-HD 308 S2 dotycząca identyfikacji żył w przewodach. Liczba żył mówi z kolei o możliwościach sterowania. Trzy żyły w nowej instalacji oznaczają jeden obwód świecenia. Cztery żyły pozwalają zapalać dwie grupy żarówek osobnymi klawiszami. Dwie żyły spotkasz w starszych blokach, gdzie instalacja nie ma osobnego przewodu ochronnego.

Ten przypadek omawia poradnik opisujący podłączenie lampy na 2 przewody.

Kolor traktuj jednak jako wskazówkę, a nie dowód. W budynkach z wielkiej płyty wszystkie żyły bywają szare lub czarne. Funkcję ustalasz wtedy pomiarem przy załączonym bezpieczniku i wciśniętym klawiszu. Próbnik świeci na fazie, a na przewodzie neutralnym pozostaje ciemny. Żyły pod napięciem dotykasz wyłącznie końcówką próbnika. Po oznaczeniu przewodów ponownie wyłącz bezpiecznik i dopiero wtedy przejdź do montażu żyrandola.

Nowa oprawa ma świecić w dwóch sekcjach? Sprawdź najpierw, jak przerobić żyrandol na dwa włączniki.

Montaż żyrandola krok po kroku

Montaż żyrandola obejmuje sześć czynności: osadzenie mocowania, zawieszenie korpusu, przygotowanie żył, podpięcie przewodów, zamknięcie podsufitki i próbę działania. Zasilanie ma pozostać wyłączone aż do ostatniego kroku.

1. Przykręć listwę montażową albo sprawdź osadzenie haka. Pociągnij mocowanie ręką z siłą większą niż ciężar lampy.
2. Nasuń podsufitkę na przewód lampy i zawieś korpus. Długość linki lub łańcucha ustaw przed podpinaniem żył.
3. Odizoluj końcówki na długość wskazaną na obudowie złączki. Poczerniały lub nadłamany odcinek żyły odetnij.
4. Podepnij przewody zgodnie z funkcją: fazę do L, neutralny do N, ochronny do zacisku z symbolem uziemienia. Każdą żyłę pociągnij lekko po zaciśnięciu.
5. Ułóż złączki pod podsufitką i dokręć ją do sufitu. Krawędź osłony nie może przyciąć żadnej żyły.
6. Wkręć żarówki, załącz bezpiecznik i sprawdź działanie każdego klawisza.

Przy montażu żyrandola sprawdź też klasę ochronności lampy. Oprawa w II klasie ma podwójną izolację i nie posiada zacisku PE. Przewód ochronny z sufitu zakańczasz wtedy osobną złączką i zostawiasz pod podsufitką. Maksymalną moc źródła odczytasz z tabliczki przy oprawce. Dobierz do niej żarówki do lamp z właściwym gwintem, najczęściej E27 lub E14.

Wymiana żyrandola w starej instalacji – najczęstsze problemy

W starej instalacji wymianę żyrandola utrudniają najczęściej kruche żyły aluminiowe, zbyt krótkie końcówki i brak przewodu ochronnego. Aluminium pęka przy wielokrotnym zginaniu, dlatego żyły prowadzisz łagodnym łukiem. Nie skręcaj ich bezpośrednio z miedzią. Do zestawienia obu metali służą złączki dopuszczone przez producenta do aluminium. Za krótki przewód przedłużysz odcinkiem o tym samym przekroju i złączką schowaną pod podsufitką. Żyła ułamana przy samym tynku wymaga odkucia fragmentu sufitu.

Tę pracę lepiej zleć elektrykowi. Fachowiec jest też potrzebny, gdy izolacja kruszy się w palcach albo próbnik pokazuje napięcie mimo wyłączonego bezpiecznika.

Kolejny problem przy wymianie żyrandola to odstająca podsufitka. Przyczyną jest zwykle nadmiar przewodu upchnięty pod osłoną lub źle ustawione śruby listwy. Skróć żyły z niewielkim zapasem i wyreguluj śruby przed dokręceniem.

Zdarza się też, że mimo dwóch klawiszy świecą wszystkie żarówki naraz. Oprawa ma wtedy fabrycznie spięte fazy oprawek albo sufit doprowadza tylko jedną fazę. Osobna zasada dotyczy instalacji bez żyły PE. Metalowa lampa w I klasie ochronności wymaga uziemienia, więc jej podpięcie skonsultuj z elektrykiem. Bezpieczniejszym wyborem jest wtedy model w II klasie, oznaczony symbolem podwójnego kwadratu.

Planujesz wymianę żyrandola? Napisz nam, ile żył wychodzi z sufitu i ile waży wybrany model. Podpowiemy mocowanie oraz schemat połączeń:)