Przeróbka żyrandola na dwa włączniki polega na rozdzieleniu oprawek lampy na dwie niezależne sekcje, zasilane osobnymi przewodami fazowymi. Jeden klawisz zapala wtedy część źródeł światła, drugi pozostałe, a oba naraz całą oprawę. Układ wymaga trzech rzeczy: dwóch faz w przewodach z sufitu, włącznika podwójnego na ścianie oraz lampy z rozdzielonymi wiązkami żył. Sprawdź, jak przekształcamy ten układ w Girlandowo!
Na skróty
Kiedy przeróbka żyrandola na dwa włączniki jest możliwa
Żyrandol na dwa włączniki uruchomisz tylko wtedy, gdy instalacja, osprzęt ścienny i sama oprawa spełniają komplet wymagań. Brak jednego elementu przekreśla podział, ponieważ druga strefa nie ma skąd pobrać niezależnego zasilania.
- Instalacja w suficie. Ze stropu muszą wychodzić dwa przewody fazowe oraz przewód neutralny, opcjonalnie także ochronny.
- Włącznik na ścianie. W puszce potrzebujesz włącznika podwójnego. Każdy klawisz podaje napięcie na osobny przewód fazowy.
- Konstrukcja lampy. Oprawki muszą mieć rozdzielone wiązki przewodów. Fabryczny mostek spinający wszystkie oprawki uniemożliwia podział bez przeróbki okablowania.
Ile przewodów z sufitu potrzebujesz i co oznaczają ich kolory
Liczba przewodów w stropie przesądza o wykonalności podziału żyrandola na dwie strefy. Cztery przewody to układ pełny:
L1 brązowy, L2 czarny lub szary, N niebieski oraz PE żółto-zielony.
Trzy przewody z sufitu mają dwa różne znaczenia i dopiero pomiar rozstrzyga, z którym przypadkiem masz do czynienia. Kolory traktuj jako wskazówkę, ponieważ w starszym budownictwie kolorystyka bywa przypadkowa. Rolę żyły ustalisz próbnikiem napięcia: przewód fazowy sterowany klawiszem pokazuje napięcie wyłącznie przy włączonym klawiszu, a neutralny nie reaguje w żadnym położeniu.
Zmostkowany żyrandol a rozdzielone wiązki oprawek
Fabrycznie zmostkowany żyrandol świeci wszystkimi żarówkami naraz i bez ingerencji w okablowanie nie da się go podzielić na strefy. Mostek to wspólne spięcie przewodów fazowych oprawek w punkcie pod kielichem lampy. Przeróbka polega na rozpięciu mostka i poprowadzeniu dwóch osobnych grup żył do złączek. W modelach wieloramiennych każda oprawka ma zwykle własną parę przewodów doprowadzoną do maskownicy, więc wystarczy przełożenie końcówek.
Osobny przypadek stanowią oprawy ze zintegrowanym modułem LED, ponieważ mają jedno źródło światła i jeden obwód zasilania.
Jak przerobić żyrandol na dwa włączniki krok po kroku
Przeróbkę wykonujesz w sześciu krokach, od odcięcia zasilania po zabezpieczenie połączeń. Kolejność ma znaczenie, ponieważ każdy etap opiera się na ustaleniach z poprzedniego.
- Odetnij zasilanie. Wyłącz bezpiecznik obwodu oświetleniowego i sprawdź próbnikiem, czy przewody w suficie pozostają bez napięcia.
- Zdemontuj maskownicę. Odkręć kielich przy stropie i odsłoń miejsce styku przewodów oprawek z zasilaniem.
- Zepnij żyły neutralne. Niebieskie przewody od oprawek zestaw w jedną grupę pod złączkę z przewodem neutralnym z sufitu.
- Podziel przewody fazowe. Brązowe lub czarne żyły oprawek rozdziel na dwie niezależne sekcje, na przykład dwie żarówki w pierwszej i trzy w drugiej.
- Podepnij zasilanie. Pierwszą sekcję podłącz do pierwszej fazy z sufitu, drugą do drugiej. Przewód ochronny wprowadź na zacisk PE konstrukcji lampy.
- Zabezpiecz połączenia. Zastosuj złączki WAGO albo kostkę elektryczną, sprawdź działanie obu klawiszy i zamknij maskownicę.
Cztery przewody z sufitu: podział przy 6, 5, 4, 3 i 2 żarówkach
Cztery przewody dają pełną swobodę podziału i pozwalają zachować ochronę przeciwporażeniową. Przewód ochronny podpinasz do zacisku PE na korpusie lampy, a niebieskie żyły oprawek zbierasz w jedną złączkę z przewodem neutralnym. Rozdzielasz wyłącznie przewody fazowe, a proporcję dobierasz do liczby ramion.
- Sześć żarówek. Symetryczny podział 3 + 3 daje dwa równe poziomy jasności. Wariant 2 + 4 sprawdza się tam, gdzie mniejsza sekcja pełni rolę światła wieczornego.
- Pięć żarówek. Najwygodniejszy układ to 2 + 3. Dwa klawisze dają wtedy trzy poziomy jasności: dwie żarówki, trzy żarówki albo pięć naraz.
- Cztery żarówki. Podział 2 + 2 rozkłada światło równomiernie po obu stronach oprawy. Układ 1 + 3 przydaje się nad stołem, gdzie pojedynczy punkt wystarcza do kolacji.
- Trzy żarówki. Klasyczny podział 1 + 2 obsługuje jadalnię i strefę wypoczynkową w niewielkim mieszkaniu.
- Dwie żarówki. Każde źródło dostaje osobny klawisz w układzie 1 + 1. Ten wariant opisaliśmy w poradniku jak podłączyć lampę na 2 przewody.
Trzy przewody z sufitu: dwa różne warianty instalacji
Trzy przewody z sufitu oznaczają dwie odmienne sytuacje i dopiero pomiar próbnikiem rozstrzyga, którą z nich masz w domu. Od tego ustalenia zależy, czy podział na strefy wchodzi w grę.
Nowa instalacja z przewodem ochronnym
W instalacji wykonanej współcześnie trzy żyły to faza L, przewód neutralny N i ochronny PE, więc podział odpada. Przewody fazowe oprawek spinasz równolegle do jedynej fazy z sufitu, a neutralne do przewodu N. Niezależnie od tego, czy żyrandol ma sześć, pięć, cztery, trzy czy dwie żarówki, świecić będą wszystkie naraz. Drugi klawisz włącznika podwójnego pozostanie nieaktywny do czasu doprowadzenia dodatkowej żyły fazowej z puszki ściennej.
Stara instalacja z dwiema fazami
W starszym budownictwie trzy przewody to najczęściej L1, L2 i wspólne zero, więc podział na strefy pozostaje wykonalny. Sekcje rozdzielasz identycznie jak przy czterech żyłach: 3 + 3 albo 2 + 4 przy sześciu żarówkach, 2 + 3 przy pięciu, 2 + 2 lub 1 + 3 przy czterech, 1 + 2 przy trzech oraz 1 + 1 przy dwóch. Różnica dotyczy ochrony, ponieważ zacisk PE na korpusie lampy pozostaje wtedy bez podłączenia.
Jaki żyrandol nadaje się do sterowania dwoma klawiszami?
Do sterowania strefowego nadaje się każda oprawa z osobnymi oprawkami i wyprowadzonymi z nich niezależnymi przewodami. W ofercie Girlandowo znajdziesz żyrandole wieloramienne, w których każde ramię pracuje jako osobny punkt świetlny. Modele z gwintem E14 przyjmują źródła o mocy do 40 W na ramię. Żyrandole kule ze szkłem opalowym rozpraszają światło, więc mniejsza sekcja nie razi po zmroku. Żyrandole abażurowe kierują strumień w dół, dzięki czemu pierwsza strefa oświetla blat, a druga dokłada światła wnętrzu. Wśród opraw z grupy żyrandoli nowoczesnych część modeli ma zintegrowany moduł LED, dlatego przed zakupem sprawdź w opisie liczbę obwodów. Do przeróbki przydadzą się oprawki do żarówek, kable elektryczne oraz podsufitki do lamp dopasowane do puszki w stropie.
Napisz nam liczbę żarówek i liczbę żył wychodzących z sufitu, a podpowiemy właściwy schemat połączeń:)